To zależy od kwoty kredytu, oprocentowania i momentu, w którym zaczniesz nadpłacać. Ale żeby dać Ci konkretne liczby, przygotowałem dwa realne przykłady.

Kredyt 400 000 zł na 25 lat, oprocentowanie 7,5%

Obliczenia zakładają raty równe i skrócenie okresu kredytowania. Twoje wyniki mogą się nieznacznie różnić w zależności od dnia księgowania nadpłaty i polityki Twojego banku.

Regularna nadpłata 500 zł miesięcznie daje oszczędność przekraczającą 200 000 zł. To nie pomyłka. Odsetki w pierwszych latach kredytu stanowią ponad 70% raty, więc każda nadpłacona złotówka pracuje na Twoją korzyść przez cały pozostały okres spłaty. Im wcześniej zaczniesz, tym większy efekt.

Po nadpłacie musisz zdecydować, co bank ma z nią zrobić. Masz dwie opcje i wybór między nimi ma spore konsekwencje finansowe.

Skrócenie okresu spłaty

Rata zostaje na tym samym poziomie, ale kredyt kończy się szybciej. Ta opcja daje większe oszczędności na odsetkach. Wybierz ją, jeśli Twój budżet domowy jest stabilny i zależy Ci na jak najszybszym pozbyciu się kredytu.

Zmniejszenie raty

Okres spłaty zostaje bez zmian, ale Twoja miesięczna rata spada. Oszczędności na odsetkach będą mniejsze niż przy skróceniu okresu, ale zyskujesz większy zapas w domowym budżecie. Dobra opcja, gdy chcesz mieć bufor finansowy na nieprzewidziane wydatki.

Sprytna strategia łączona

Jest jeszcze trzecia droga: zmniejszasz ratę, ale nadpłacasz różnicę między starą a nową ratą. Efekt finansowy zbliżony do skrócenia okresu, a jednocześnie masz zabezpieczenie. Gdyby nagle wypadł nieprzewidziany wydatek, Twoja obowiązkowa rata jest niższa i łatwiej się z nią uporać.

Nadpłata przynosi największe korzyści w pierwszych latach spłaty. Wtedy w Twojej racie dominują odsetki, a kapitał spada powoli. Każda złotówka wpłacona ponad ratę trafia bezpośrednio na kapitał, od którego bank nalicza odsetki. Im wcześniej wpłacisz, tym dłużej ta kwota pracuje na Twoją korzyść.

Kiedy lepiej poczekać z nadpłatą?

• Nie masz poduszki finansowej. Odłóż najpierw 3-6 miesięcy wydatków na koncie oszczędnościowym. Nadpłata jest nieodwracalna.
• Masz droższe zobowiązania. Karty kredytowe i kredyty gotówkowe mają wyższe oprocentowanie. Spłać je w pierwszej kolejności.
• Twoje oprocentowanie jest niskie, a lokaty lub obligacje dają więcej. Przy oprocentowaniu kredytu poniżej 3-4% pieniądze mogą lepiej pracować na depozycie.
• Zbliża się duży wydatek: remont, samochód, narodziny dziecka. W takiej sytuacji płynność finansowa jest ważniejsza niż oszczędność na odsetkach.

Dobra wiadomość: w większości przypadków nadpłata jest bezpłatna. Ale są wyjątki i warto je znać, zanim przeleje się pieniądze.

Przy kredycie ze zmienną stopą procentową bank może pobrać prowizję za wcześniejszą spłatę tylko w ciągu pierwszych 36 miesięcy od uruchomienia kredytu. Maksymalnie 3% nadpłacanej kwoty. Po trzech latach nadpłata jest zawsze bezpłatna.

Przy stałej stopie sytuacja wygląda inaczej. Bank może pobierać prowizję przez cały okres obowiązywania stałego oprocentowania. W praktyce wiele banków z tej prowizji rezygnuje, ale sprawdź swoją umowę.

Dodatkowy koszt, o którym mało kto pamięta: aneks do umowy. Przy skróceniu okresu niektóre banki wymagają aneksu (koszt 0-200 zł). Przy zmniejszeniu raty aneks zazwyczaj nie jest potrzebny.

1. Sprawdź warunki w umowie. Znajdź paragraf o wcześniejszej spłacie. Zwróć uwagę na ewentualną prowizję i minimalną kwotę nadpłaty.
2. Zaloguj się do bankowości internetowej. Większość banków pozwala nadpłacić kredyt online, bez wizyty w oddziale. Szukaj opcji „nadpłata” lub „wcześniejsza spłata” przy swoim kredycie.
3. Wybierz efekt nadpłaty. Zdecyduj, czy nadpłata ma skrócić okres spłaty, czy zmniejszyć ratę. To ważne, bo jeśli nie złożysz dyspozycji, bank sam zdecyduje za Ciebie (zwykle zmniejsza ratę).
4. Wpisz kwotę i zatwierdź. Po zaksięgowaniu nadpłaty bank zaktualizuje Twój harmonogram w ciągu kilku dni roboczych.
5. Sprawdź nowy harmonogram. Upewnij się, że nadpłata została rozliczona zgodnie z Twoją dyspozycją. Porównaj wynik z tym, co pokazał Ci kalkulator.

Przez lata pracy jako doradca kredytowy widziałem te same błędy u wielu klientów. Oto te, które kosztują najwięcej:

• Brak dyspozycji po nadpłacie. Wpłacasz pieniądze, ale nie wskazujesz, co ma się stać. Bank domyślnie zmniejsza ratę zamiast skracać okres. Tracisz potencjalne dziesiątki tysięcy złotych oszczędności.
• Nadpłata kosztem poduszki finansowej. Nadpłata jest nieodwracalna. Jeśli za miesiąc potrzebujesz gotówki na awarię, nie wyciągniesz jej z kredytu.
• Zbieranie na jednorazową dużą nadpłatę zamiast wpłacania na bieżąco. Odsetki są naliczane codziennie. Nadpłata 500 zł co miesiąc przez rok da lepszy efekt niż jednorazowa wpłata 6 000 zł po roku zbierania.
• Ignorowanie wskaźnika LTV po nadpłatach. Gdy stosunek kredytu do wartości nieruchomości (LTV) spadnie poniżej 80%, możesz wnioskować o obniżenie marży lub rezygnację z ubezpieczenia niskiego wkładu własnego. Warto o tym pamiętać.